با او مساعدت و همكارى نمايند . بعد از اظهار تعهّد از طرفين ، « بيعت » كه همين قرارداد اجتماعى است ، محقَّق مىشود . « 1 » بيعت شرعى آن گاه كه بيعت منعقد شد اين پرسش مطرح است كه چه دليلى وجود دارد كه طرفينِ قرارداد به تعهّدشان وفا نمايند ؟ به عبارت روشن‌تر ، بعد از انعقاد چنين قراردادى ، وجوب و لزوم اطاعت بيعت‌كنندگان نسبت به شخصى كه با او بيعت كرده‌اند از كجا ثابت مىشود ؟ و به چه دليلى شخصى كه با او بيعت شده حقِّ حاكميّت و فرمان‌برى پيدا مىكند ؟ پاسخ اين پرسش را با آيهء كريمه‌اى توضيح مىدهيم . قرآن كريم مىفرمايد : « يا أيُّهَا الَّذِيْنَ آمَنُوا أَوْفُوا بِالْعُقُودِ » ؛ « 2 » اى كسانى كه ايمان آورده‌ايد ! به عقدهايتان وفا كنيد . خلاصه استدلال به اين آيهء مباركه براى مشروعيّت بيعت چنين است : وقتى دو نفر با هم معاهده كردند ( چون عهد و معاهده نيز در

--> ( 1 ) . ر . ك : النهاية في غريب الحديث : 1 / 174 ، مقدّمه ابن خلدون : 1 / 209 ( 2 ) . سورهء مائده : 5 / 1